{"id":7737,"date":"2025-07-17T11:53:14","date_gmt":"2025-07-17T09:53:14","guid":{"rendered":"https:\/\/odszkodowani.pl\/?p=7737"},"modified":"2025-07-17T12:09:21","modified_gmt":"2025-07-17T10:09:21","slug":"lech-jeczmyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/2025\/07\/17\/lech-jeczmyk\/","title":{"rendered":"Lech J\u0119czmyk"},"content":{"rendered":"\n

W poniedzia\u0142ek 17 lipca 2023 roku zmar\u0142 Lech J\u0119czmyk, t\u0142umacz m.in. Hellera, Vonneguta, Bergera i Dicka, redaktor \u201eKrok\u00f3w w nieznane\u201d, wsp\u00f3\u0142organizator stra\u017cy w ko\u015bciele \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki w Warszawie, cz\u0142onek zarz\u0105du Polskiej Partii Niepodleg\u0142o\u015bciowej. Mia\u0142 87 lat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dezerterzy<\/em> to program TVP Kultura, w kt\u00f3rym pisarz i dziennikarz \u0141ukasz Orbitowski rozmawia z zaproszonymi go\u015b\u0107mi \u2013 lud\u017ami zwi\u0105zanymi z kultur\u0105, ale dzia\u0142aj\u0105cymi poza medialnym mainstreamem; z \u201edezerterami\u201d spoza g\u0142\u00f3wnego obiegu kultury. Reprezentanci r\u00f3\u017cnych pokole\u0144 i postaw \u015bwiatopogl\u0105dowych opowiadaj\u0105 o swojej tw\u00f3rczo\u015bci w kontek\u015bcie w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 i wybor\u00f3w \u017cyciowych.<\/p>\n\n\n\n

Bohaterem tego odcinka programu \u201eDezerterzy\u201d jest Lech J\u0119czmyk \u2013 publicysta, eseista i t\u0142umacz, a tak\u017ce br\u0105zowy mistrz Polski w judo z 1967 roku. Go\u015b\u0107 \u0141ukasza Orbitowskiego to posta\u0107 wielce zas\u0142u\u017cona dla polskiej fantastyki, a zarazem cz\u0142owiek o niezwykle barwnej biografii. <\/p>\n\n\n\n

https:\/\/ninateka.pl\/movies,1\/lech-jeczmyk–dezerterzy,5164<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

J\u0119czmyk s\u0142ynie z dobrej pami\u0119ci, z \u0142atwo\u015bci\u0105 wraca wi\u0119c do wydarze\u0144 z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci. Okres wojny wspomina z dzieci\u0119cej perspektywy: jako przygod\u0119. By\u0142 naocznym \u015bwiadkiem wizyty Adolfa Hitlera w Warszawie w pa\u017adzierniku 1939 roku, z bezpiecznego, prawego brzegu Wis\u0142y obserwowa\u0142 powstanie warszawskie, pozna\u0142 tak\u017ce Witolda Pileckiego, kt\u00f3ry przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z jego ojcem. Po wojnie J\u0119czmyk zacz\u0105\u0142 studiowa\u0107 rusycystyk\u0119, r\u00f3wnolegle doskonal\u0105c swoj\u0105 znajomo\u015b\u0107 angielskiego. Dzi\u0119ki temu mia\u0142 okazj\u0119 zetkn\u0105\u0107 si\u0119 , w oryginale, z literatur\u0105 ameryka\u0144sk\u0105. To jemu polscy czytelniczy zawdzi\u0119czaj\u0105 t\u0142umaczenia Philipa K. Dicka czy Kurta Vonneguta \u2013 ten ostatni nazywa\u0142 J\u0119czmyka swoim \u201epolskim g\u0142osem\u201d.  W programie J\u0119czmyk wspomina r\u00f3wnie\u017c okres kiedy zajmowa\u0142 si\u0119 ochron\u0105 ks. Jerzego Popie\u0142uszki, m\u00f3wi o swoim nawr\u00f3ceniu, a tak\u017ce o swoim wk\u0142adzie w za\u0142o\u017cenie pisma \u201eFantastyka\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Lech J\u0119czmyk urodzi\u0142 si\u0119 10 stycznia 1936 roku w Bydgoszczy. Cztery lata p\u00f3\u017aniej w efekcie zarz\u0105dzenia niemieckich w\u0142adz okupacyjnych trafi\u0142 wraz z rodzin\u0105 na warszawski Groch\u00f3w. Po zako\u0144czeniu wojny rodzina J\u0119czmyk\u00f3w powr\u00f3ci\u0142a i pozosta\u0142a w Warszawie \u2013 Lech zacz\u0105\u0142 trenowa\u0107 judo, zda\u0142 matur\u0119 i rozpocz\u0105\u0142 studia uniwersyteckie.<\/p>\n\n\n\n

\u201eZ przyczyn niekoniecznie obiektywnych (a konkretnie negatywnej na jego temat opinii Jacka Kuronia) nie otrzyma\u0142 zgody na studiowanie anglistyki. Miast tego uko\u0144czy\u0142 w 1959 roku rusycystyk\u0119, co w jego przekonaniu paradoksalnie okaza\u0142o si\u0119 dla\u0144 szcz\u0119\u015bliwym zrz\u0105dzeniem losu\u201d \u2013 napisa\u0142 Przemys\u0142aw Mazur w artykule \u201eUrodziny Lecha J\u0119czmyka\u201d na stronie paradoks.net.pl w 2021 roku.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1959-63 Lech J\u0119czmyk pracowa\u0142 Polskim Instytucie Spraw Mi\u0119dzynarodowych, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 kierownikiem redakcji Wydawnictwa \u201eIskry\u201d. \u201eTo w\u0142a\u015bnie w tym okresie swojej aktywno\u015bci (tj. do roku 1978, kiedy to zosta\u0142 zwolniony z polecenia Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) doprowadzi\u0142 do publikacji sze\u015bciu zbior\u00f3w opowiada\u0144 science fiction pt. \u00bbKroki w nieznane\u00ab, kt\u00f3re walnie przyczyni\u0142y si\u0119 do popularyzacji tej odmiany literatury na polskim gruncie\u201d \u2013 przypomnia\u0142 Przemys\u0142aw Mazur.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnolegle w innych wydawnictwach (m.in. w Pa\u0144stwowym Instytucie Wydawniczym) publikowa\u0142 przek\u0142ady powie\u015bci autor\u00f3w uznawanych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie za klasyk\u00f3w literatury ameryka\u0144skiej \u2013 m.in. \u201eParagrafu 22\u201d Josepha Hellera w roku 1975.<\/p>\n\n\n\n

Od 1978 roku by\u0142 kierownikiem dzia\u0142u literatury angloj\u0119zycznej w Sp\u00f3\u0142dzielni Wydawniczej \u201eCzytelnik\u201d \u2013 to dzi\u0119ki niemu w tzw. \u201eSerii z kosmonaut\u0105\u201d ukaza\u0142y si\u0119 m.in. takie pozycje jak \u201ePlaneta \u015bmierci\u201d Harry\u2019ego Harrisona, \u201eRycerze na rozdro\u017cach\u201d Kiry\u0142a Bu\u0142yczowa, \u201eS\u0142oneczna loteria\u201d Philipa K. Dicka. A tak\u017ce: \u201eTwarz\u0105 ku Ziemi\u201d Macieja Parowskiego, \u201eCylinder van Troffa\u201d Janusza Zajdla, \u201eWir pami\u0119ci\u201d Edmunda Wnuka-Lipi\u0144skiego i \u201eSenni zwyci\u0119zcy\u201d Marka Oramusa. \u201eTym samym Lech J\u0119czmyk doprowadzi\u0142 do zaistnienia nurtu znanego jako fantastyka socjologiczna, jednego z najciekawszych zjawisk w polskiej literaturze XX wieku\u201d \u2013 oceni\u0142 Mazur.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1981-84 dzia\u0142a\u0142 w \u201eSolidarno\u015bci\u201d Mi\u0119dzywydawniczej; od 1982 r. by\u0142 autorem (ps. AZ, Adam lub Antoni Zajonc, Andrzej Zawada), redaktorem, kolporterem podziemnych czasopism: \u201eBMW\u201d, \u201eWyzwolenie\u201d, \u201eVacat\u201d, \u201eSprawa\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eGenialny filolog rosyjski, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mogli\u015bmy pozna\u0107 mn\u00f3stwo ciekawych, antykomunistycznych pisarzy czas\u00f3w PRL. To tak\u017ce judoka, kt\u00f3ry potrafi jednym ruchem znokautowa\u0107 przeciwnika. Ale najwa\u017cniejsze: to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ochrania\u0142 B\u0142ogos\u0142awionego ksi\u0119dza Jerzego Popie\u0142uszk\u0119, przy kt\u00f3rym rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 drog\u0119 ku Bogu\u201d \u2013 napisa\u0142 Sebastian Mory\u0144 na portalu fronda.pl (2014).<\/p>\n\n\n\n

Z rosyjskiego Lech J\u0119czmyk prze\u0142o\u017cy\u0142 m.in. skecz pt. \u201eStudent Awas\u201d genialnie interpretowany przez Piotra Fronczewskiego i Wojciecha Pszoniaka w Kabarecie pod Egid\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1985-92 by\u0142 \u2013 jak podaje Encyklopedia Solidarno\u015bci \u2013 w Zarz\u0105dzie Polskiej Partii Niepodleg\u0142o\u015bciowej. Niemal r\u00f3wnocze\u015bnie, w latach 1984-92, kierowa\u0142 dzia\u0142em zagranicznym miesi\u0119cznika literackiego \u201eFantastyka\u201d, kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej by\u0142 redaktorem naczelnym. Od 24 kwietnia 1982 roku by\u0142 rozpracowywany przez Wydz. III-1 KS MO w ramach kwestionariusza ewidencyjnego krypt. Czytelnik.<\/p>\n\n\n\n

W 2013 roku wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 autobiograficzn\u0105 pt. \u201e\u015awiat\u0142o i d\u017awi\u0119k. Moje \u017cycie na r\u00f3\u017cnych planetach\u201d. \u201eW tych erudycyjnych, pisanych ze swad\u0105 i humorem tekstach zawar\u0142 on nierzadko gorzkie refleksje o kondycji wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji zachodniej i jej niepewnej przysz\u0142o\u015bci. Zna\u0107 w nich jednak tak\u017ce nadziej\u0119 opart\u0105 na koncepcjach chrze\u015bcija\u0144skich my\u015blicieli, w tym zw\u0142aszcza szczeg\u00f3lnie przeze\u0144 cenionego Niko\u0142aja Bierdiejewa. Autor b\u0142yskotliwych bon mot\u00f3w (m.in. \u00bbW starciu kapitalizmu z socjalizmem zwyci\u0119zc\u0105 okaza\u0142 si\u0119 feudalizm\u00ab)\u201d \u2013 napisa\u0142 Przemys\u0142aw Mazur.<\/p>\n\n\n\n

\u201eJ\u0119czmyk zabiera nas w bardzo intryguj\u0105c\u0105, niesamowit\u0105 i zarazem bardzo pouczaj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017c po Polsce i \u015bwiecie, ale nie faktograficzn\u0105, bardziej fotograficzno-obserwacyjn\u0105. I ten subiektywny wgl\u0105d w rzeczywisto\u015b\u0107, jakim dzieli si\u0119 z nami Lech J\u0119czmyk jest intelektualnym balsamem dla czytelnika\u201d \u2013 oceni\u0142 Sebastian Mory\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Lech J\u0119czmyk \u201ewyst\u0105pi\u0142\u201d te\u017c w komiksie \u2013 jako Paul Barley w serii \u201eFunky Koval\u201d Bogus\u0142awa Polcha i Macieja Parowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Rozmawiaj\u0105c z PAP w 2018 roku \u2013 w rocznic\u0119 zamachu na prezydenta Johna F. Kennedy’ego \u2013 J\u0119czmyk przedstawi\u0142 si\u0119 jako \u201ezdecydowany zwolennik\u201d spiskowej teorii dziej\u00f3w. Jego zdaniem polityczna poprawno\u015b\u0107 \u201ejest niczym innym jak cenzur\u0105 my\u015bli\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eA my\u015blenie naprawd\u0119 nie boli. Nawet pobie\u017cnie \u015bledz\u0105c histori\u0119 \u2013 i przy okazji my\u015bl\u0105c \u2013 mo\u017cna \u0142atwo doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce wi\u0119cej dziejowych zakr\u0119t\u00f3w, przewrot\u00f3w itp. jest wynikiem tajnych porozumie\u0144, spisk\u00f3w w\u0142a\u015bnie\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142. \u201eZdecydowanie mniej jakichkolwiek konkretnych i trwa\u0142ych nast\u0119pstw przynios\u0142y oficjalnie, w \u015bwietle medi\u00f3w, podpisywane traktaty\u201d \u2013 doda\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\u201eWe\u017amy cho\u0107by na przyk\u0142ad pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow, kt\u00f3rego oficjalne upowszechnione natychmiast zapisy g\u0142osi\u0142y o nieagresji pomi\u0119dzy Niemcami a Zwi\u0105zkiem Sowieckim \u2013 wytrzyma\u0142y nieca\u0142e dwa lata. Natomiast skutki towarzysz\u0105cego mu tajnego protoko\u0142u odczuwamy praktycznie do dzisiaj\u201d \u2013 podsumowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\u201eOczywi\u015bcie w interesie spiskuj\u0105cych \u2013 tego r\u00f3wnie\u017c nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107 \u2013 jest zachowanie spisku w tajemnicy \u2013 dlatego podejmuj\u0105 dzia\u0142ania obronne, wyszydzaj\u0105ce; staraj\u0105 si\u0119 o\u015bmieszy\u0107 i skompromitowa\u0107 w\u0142a\u015bnie, tych co co\u015b podejrzewaj\u0105, czego\u015b si\u0119 domy\u015blaj\u0105 \u2013 nie kupuj\u0105 propagandy\u201d \u2013 przypomnia\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Lech J\u0119czmyk zmar\u0142 w poniedzia\u0142ek, 17 lipca, w Warszawie. Mia\u0142 87 lat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W poniedzia\u0142ek 17 lipca 2023 roku zmar\u0142 Lech J\u0119czmyk, t\u0142umacz m.in. Hellera, Vonneguta, Bergera i Dicka, redaktor \u201eKrok\u00f3w w nieznane\u201d, wsp\u00f3\u0142organizator stra\u017cy w ko\u015bciele \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki w Warszawie, cz\u0142onek zarz\u0105du Polskiej Partii Niepodleg\u0142o\u015bciowej. Mia\u0142 87 lat. Dezerterzy to program TVP Kultura, w kt\u00f3rym pisarz i dziennikarz \u0141ukasz Orbitowski rozmawia z zaproszonymi go\u015b\u0107mi \u2013 lud\u017ami zwi\u0105zanymi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[133],"tags":[565,185,135],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7737"}],"collection":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7737"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7743,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7737\/revisions\/7743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}