https:\/\/polska-czechy.pl<\/a><\/p>\nWyst\u0105pienie:<\/p>\n
POLSKI PROMETEIZM W KONTEK\u015aCIE POLITYKI CZESKIEJ<\/p>\n
Prometeizm si\u0142\u0105 geopolitycznego miejsca Polski sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 polskiej polityki, najszerzej realizowanej przez\u00a0ob\u00f3z pi\u0142sudczykowski. Ob\u00f3z ten rozumia\u0142 konieczno\u015b\u0107 usuni\u0119cia sta\u0142ego zagro\u017cenia agresj\u0105 ze strony Sowiet\u00f3w i\u00a0zagwarantowania Polsce i\u00a0innym krajom suwerennego bytowania. Dlatego\u00a0te\u017c wspiera\u0142 moralnie, politycznie i\u00a0materialnie ruch prometejski. Chor\u0105\u017cym idei opartej na\u00a0tradycji Jagiello\u0144skiej by\u0142 bez w\u0105tpienia J\u00f3zef Pi\u0142sudski, kt\u00f3ry propagandowej ideologii federacyjnej komunist\u00f3w przeciwstawi\u0142 wizj\u0119 federacji \u201ewolnych z\u00a0wolnymi, r\u00f3wnych z\u00a0r\u00f3wnymi\u201d. Prometeizm, zyskuj\u0105c niew\u0105tpliwie poparcie Pi\u0142sudskiego, by\u0142 koncepcj\u0105 realizowania jego federacyjnych plan\u00f3w w\u00a0warunkach Europy wersalskiej i\u00a0mo\u017cliwo\u015bci pa\u0144stwa polskiego po\u00a0uk\u0142adzie ryskim. Rok 1920 okaza\u0142 si\u0119 wielce prze\u0142omowy tak\u017ce dla\u00a0idei prometejskiej. Rz\u0105d w\u00a0Pradze, tradycyjnie prorosyjski, znalaz\u0142 pretekst w\u00a0oporze kolejarzy, by nie przepuszcza\u0107 transport\u00f3w z\u00a0materia\u0142ami wojennymi z\u00a0Francji do\u00a0walcz\u0105cej z\u00a0bolszewikami Polski. Prezydent Tom\u00e1\u0161 Garrigue Masaryk przeje\u017cd\u017caj\u0105cej przez\u00a0Prag\u0119 do\u00a0Warszawy misji alianckiej doradza\u0142 nie udzielanie pomocy walcz\u0105cej Polsce w\u00a0przekonaniu, \u017ce\u00a0jej kl\u0119ska jest nieuchronna i\u00a0alianci tylko si\u0119 skompromituj\u0105. Niech nie dziwi zatem, \u017ce\u00a0wkr\u00f3tce po\u00a0zawarciu rozejmu na\u00a0froncie polsko-bolszewickim \u2013 4 listopada 1920 r., gdy Naczelnik Pa\u0144stwa J\u00f3zef Pi\u0142sudski przyj\u0105\u0142 czechos\u0142owackiego charg\u00e9 d\u2019affaires w\u00a0Warszawie, Jaroslawa Novaka, us\u0142ysza\u0142 on s\u0142owa, i\u017c Pi\u0142sudski nabra\u0142 g\u0142\u0119bokiego przekonania, \u017ce\u00a0Czesi wsz\u0119dzie na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie przeszkadzali jakiemukolwiek poczynaniu polskiemu, i\u00a0to w\u00a0takich wypadkach, kiedy im ono w\u00a0og\u00f3le nie szkodzi\u0142o. Ba, nawet wtedy, kiedy ich wr\u0119cz nie interesowa\u0142o. Nie dziwcie si\u0119 wi\u0119c, \u017ce\u00a0si\u0119 we mnie osobi\u015bcie zrodzi\u0142o przekonanie, \u017ce\u00a0my Polacy nie mo\u017cemy zaliczy\u0107 Czech\u00f3w do\u00a0grupy naszych przyjaci\u00f3\u0142, lecz\u00a0uwa\u017ca\u0107 ich \u2013 chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 dyplomatycznie \u2013 za\u00a0co najmniej podejrzanych. Stosunek w\u0142adz w\u00a0Pradze do\u00a0Warszawy w\u00a0czasie wojny polsko-bolszewickiej okre\u015blany jest jako wroga neutralno\u015b\u0107. Praga mia\u0142a pod\u00f3wczas du\u017cy apetyt na\u00a0zagarni\u0119cie ca\u0142ego \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, jednocze\u015bnie jej dzia\u0142ania wspiera\u0142y Ukrai\u0144c\u00f3w z\u00a0Zachodnio-Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, d\u0105\u017c\u0105cych do\u00a0odtworzenia w\u0142asnego pa\u0144stwa z\u00a0ziem oderwanych od Rzeczypospolitej. Przedstawiciele Pragi \u2013 Masaryk i\u00a0Bene\u0161 \u2013 byli admiratorami Rosji, ka\u017cdej Rosji, jaka si\u0119 by nie pojawi\u0142a po\u00a0wojnie domowej. R\u00f3wnolegle do\u00a0walk nad\u00a0Wis\u0142\u0105 toczy\u0142y si\u0119 w\u00a0Moskwie czechos\u0142owacko-rosyjskie rokowania repatriacyjne; na\u00a0czele delegacji czeskiej sta\u0142 Josef Ska\u0142a z\u00a0Czerwonego Krzy\u017ca. Zgodzi\u0142 si\u0119 na\u00a0wprowadzenie tajnego protoko\u0142u dodatkowego \u2013 ewidentnie wrogiego wobec Polski \u2013 o\u00a0neutralno\u015bci Czechos\u0142owacji w\u00a0wojnie bolszewicko-polskiej i\u00a0blokady tranzytu sprz\u0119tu wojennego do\u00a0Polski. Wprawdzie umowa nie zosta\u0142a zrealizowana, ale\u00a0oddaje intencje w\u0142adz w\u00a0Pradze. Dlatego\u00a0w okresie mi\u0119dzywojennym nie dosz\u0142o i\u00a0nie mia\u0142o szans doj\u015b\u0107 do\u00a0politycznego zbli\u017cenia mi\u0119dzy obu pa\u0144stwami, i\u00a0chyba nie z\u00a0winy strony polskiej. Okres mi\u0119dzywojnia. Pa\u0144stwo czechos\u0142owackie podj\u0119\u0142o nie przebieraj\u0105c\u0105 w\u00a0\u015brodkach antypolsk\u0105 propagand\u0119 na\u00a0Zachodzie, kt\u00f3r\u0105 skwitowa\u0142 minister spraw zagranicznych W\u0142och (Carl Sforza), i\u017c by\u0142a gorsza od niemieckiej, czego przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 nazwanie przez\u00a0oficjalny rz\u0105dowy organ czechos\u0142owacki \u201eRepublika\u201d udzia\u0142u Polski w\u00a0wojnie o\u00a0woln\u0105 Ukrain\u0119 najwi\u0119kszym przest\u0119pstwem wobec ludzko\u015bci. 31 maja 1920 r. rz\u0105d Czechos\u0142owacji przed Lig\u0105 Narod\u00f3w oskar\u017cy\u0142 Polsk\u0119 o\u00a0stosowanie przemocy na\u00a0\u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim, cho\u0107\u00a0to on sta\u0142 za\u00a0szykanami i\u00a0terrorem wobec ludno\u015bci polskiej. Bene\u0161 jako sygnatariusz oskar\u017cenia posun\u0105\u0142 si\u0119 do\u00a0stwierdzenia, i\u017c pa\u0144stwo polskie mo\u017ce stanowi\u0107 zagro\u017cenie nie tylko dla\u00a0pokojowych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy dwoma s\u0105siednimi krajami, ale\u00a0dla\u00a0ca\u0142ej Europy Centralnej i\u00a0w og\u00f3le dla\u00a0sytuacji w\u00a0Europie. Sojusznika w\u00a0kr\u0119gu pa\u0144stw znacz\u0105cych politycznie prometei\u015bci polscy szukali w\u00a0Turcji, Japonii, Francji. Koncepcja \u201eMi\u0119dzymorza\u201d (federacji pa\u0144stw mi\u0119dzy Ba\u0142tykiem a\u00a0Morzem Czarnym) w\u00a0pewien spos\u00f3b interesowa\u0142a w\u0142a\u015bciwie tylko Francj\u0119 (pomys\u0142 z\u00a0Ma\u0142\u0105 Entent\u0105), kt\u00f3ra jednak\u017ce ma\u0142o zdecydowanie podejmowa\u0142a dzia\u0142ania w\u00a0kierunku stworzeniu w\u00a0tym regionie systemu bezpiecze\u0144stwa. Relacje w\u0119giersko-polskie wobec Pragi. W\u00a0maju 1920 r. w\u00a0trakcie rozm\u00f3w w\u00a0Pary\u017cu W\u0119grzy sondowali mo\u017cliwo\u015b\u0107 poparcie przez\u00a0Warszaw\u0119 ich plan\u00f3w rewindykacyjnych (W\u0119gry nale\u017ca\u0142y do\u00a0pa\u0144stw pokonanych w\u00a0\u201ewielkiej wojnie\u201d, utraci\u0142o 2\/3 swojego terytorium) m. in. na\u00a0rzecz Czechos\u0142owacji. Rozwa\u017cano dwa plany federacyjne: minimalny \u2013 W\u0119gry, Rumunia i\u00a0Polska, oraz\u00a0maksymalny \u2013 Austria, W\u0119gry, Czechos\u0142owacja, Rumunia i\u00a0Jugos\u0142awia II\u00a0wojna \u015bwiatowa. Ju\u017c 8 listopada 1939 r. nowo powsta\u0142y na\u00a0emigracji rz\u0105d polski w\u00a0dokumencie Wst\u0119pne wytyczne w\u00a0zakresie pogl\u0105d\u00f3w i\u00a0cel\u00f3w rz\u0105du stwierdza\u0142 jednoznacznie: Celem Polski w\u00a0wojnie jest odbudowanie Pa\u0144stwa Polskiego w\u00a0jego ca\u0142o\u015bci i\u00a0zapewnienie mu, obok\u00a0swobodnego i\u00a0rozleg\u0142ego dost\u0119pu do\u00a0morza, granic daj\u0105cych r\u0119kojmi\u0119 bezpiecze\u0144stwa. Jednocze\u015bnie walczy Polska wraz ze sprzymierzonymi o\u00a0tak\u0105 budow\u0119 Europy \u015arodkowowschodniej, kt\u00f3ra przywr\u00f3ci\u0142aby wolno\u015b\u0107 Austrii i\u00a0Czechos\u0142owacji oraz\u00a0da\u0142a oparcie krajom ba\u0142tyckim, a\u00a0zarazem wytworzy\u0142a mi\u0119dzy Ba\u0142tykiem a\u00a0Morzem Czarnym i\u00a0Adriatykiem zwarty i\u00a0zgodny we wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu wa\u0142 pa\u0144stw\u2026 [Protoko\u0142y posiedze\u0144 Rady Ministr\u00f3w RP, t. 1: pa\u017adziernik 1939 \u2013 czerwiec 1940, Krak\u00f3w 1994, s. 82]. Wielk\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada\u0142y \u00f3wczesne polskie w\u0142adze rz\u0105dowe w\u00a0pierwszych latach wojennej emigracji do\u00a0wojskowej wsp\u00f3\u0142pracy polsko-czechos\u0142owackiej (a \u015bci\u015blej: polsko-czesko-s\u0142owackiej) . Mia\u0142 to by\u0107 pocz\u0105tek federacji (\u201ezwi\u0105zku niepodleg\u0142ych pa\u0144stw\u201d) kilku pa\u0144stw Europy \u015arodkowej i\u00a0Wschodniej: W\u0119gier, Rumunii, Litwy, ewentualnie Austrii. Pa\u0144stwa tworz\u0105ce federacj\u0119 mia\u0142y zachowa\u0107 w\u0142asne rz\u0105dy, parlamenty i\u00a0armie, ale\u00a0mia\u0142y mie\u0107 wsp\u00f3lny sztab wojskowy, zespaja\u0107 je mia\u0142y: c\u0142a preferencyjne, unia celna i\u00a0walutowa. Zak\u0142adano wsp\u00f3ln\u0105 i\u00a0jednolit\u0105 postaw\u0119 wobec Sowiet\u00f3w, Polska za\u015b\u00a0liczy\u0142a na\u00a0poparcie innych pa\u0144stw dla\u00a0granicy ryskiej. Ten nowy \u0142ad Europy Centralnej zbudowany na\u00a0unii polsko-czechos\u0142owackiej by\u0142by mo\u017cliwy, gdyby nie czeski rusofilizm. To Benesz w\u00a0deklaracji z\u00a011 listopada 1940 r. deklarowa\u0142 sojusz z\u00a0Polsk\u0105, ale\u00a0\u201ezaprzyja\u017anion\u0105\u201d ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim. Taki moment historyczny, jaki wymarzy\u0142 sobie czeski polityk, zdarzy\u0142 si\u0119 \u2013 niestety \u2013 i\u00a0jest on przedmiotem bardziej wstydu dla\u00a0nas; my\u015bl\u0119 o\u00a0roku 1968 i\u00a0polskim udziale w\u00a0d\u0142awieniu \u201epraskiej wiosny\u201d. Dwulicowa polityka Benesza mia\u0142a jednak\u017ce antagonist\u00f3w, z\u00a0kt\u00f3rych wymieni\u0107 wypada cho\u0107by ostatniego ambasadora niepodleg\u0142ej Czechos\u0142owacji, Stefana Osusky\u2019ego, i\u00a0by\u0142ego premiera, S\u0142owaka \u2013 Milana Hod\u017c\u0119; obaj byli bardziej \u017cyczliwi polsko-czecho-s\u0142owackiej wsp\u00f3\u0142pracy [Hod\u017ca wyda\u0142 w\u00a0Nowym Jorku w\u00a01942 r. ksi\u0105\u017ck\u0119 uzasadniaj\u0105c\u0105 ide\u0119 federacji: Federation in Central Europe \u2013 Reflections and Reminiscences]. Polonofile z\u00a0tamtej strony pami\u0119tali polityczne przes\u0142anie pierwszego prezydenta republiki czechos\u0142owackiej prof.\u00a0Tomasza Masaryka (nie myli\u0107 z\u00a0ministrem spraw zagranicznych Janem Masarykiem)\u00a0: Bez wolnej Polski nie b\u0119dzie wolnych Czech. Bez wolnych Czech nie b\u0119dzie wolnej Polski. Czas dominacji sowieckiej. Idee maj\u0105 to do\u00a0siebie, \u017ce\u00a0trudno je unicestwi\u0107; niekiedy trwaj\u0105 w\u00a0traumatycznym spetryfikowaniu si\u0142 witalnych narod\u00f3w, by nieoczekiwanie wzbudzi\u0107 nadzieje\u2026 rezurekcyjne. W\u00a01954 r. powsta\u0142 w\u00a0Szwecji Komitet Narod\u00f3w Ujarzmionych, do\u00a0kt\u00f3rego weszli przedstawiciele emigracji pa\u0144stw ba\u0142tyckich, Bia\u0142orusi, Czechos\u0142owacji, W\u0119gier, Rumunii i\u00a0Polski. R\u00e9sum\u00e9. Prometeizm polski by\u0142 w\u00a0mijaj\u0105cym stuleciu nie tylko atrakcyjn\u0105 koncepcj\u0105 polityczn\u0105, ale\u00a0te\u017c optymistycznym, wnosz\u0105cym w\u00a0\u015bwiat makiawelicznej polityki elementem nadziei dla\u00a0\u201eprzegranych dzi\u015b\u201d. Z\u00a0t\u0105 wi\u0119ksz\u0105 satysfakcj\u0105 mo\u017cemy w\u00a0nowych strukturach partnerstwa militarnego i\u00a0jednocz\u0105cej si\u0119 Europy dumnie obnosi\u0107 to nasze wiano walki \u201eza wasz\u0105 i\u00a0nasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d. Prometeizm jest badaj naj\u015bmielsz\u0105 i\u00a0najpot\u0119\u017cniejsz\u0105 koncepcj\u0105 polityczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 od czas\u00f3w Batorego my\u015bl polska wyda\u0142a \u2013 koncepcja radykalnego rozwi\u0105zania kwestii Wschodniej Europy i\u00a0raz na\u00a0zawsze pozbycia si\u0119 niebezpiecze\u0144stwa od strony kolosa rosyjskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
prof.\u00a0Wies\u0142aw Jan Wysocki na konferencji\u00a0STOSUNKI POLSKO-CZESKIE: OD KONFLIKTU DO\u00a0WSP\u00d3\u0141PRACY (1918-1989) szczeg\u00f3\u0142y na stronie:\u00a0https:\/\/polska-czechy.pl Wyst\u0105pienie: POLSKI PROMETEIZM W KONTEK\u015aCIE POLITYKI CZESKIEJ<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[149],"tags":[159,110,150],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4077"}],"collection":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4077"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4079,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4077\/revisions\/4079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odszkodowani.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Wysocki\"](\"http:\/\/odszkodowani.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Wysocki-203x300.jpg\")
prof.\u00a0Wies\u0142aw Jan Wysocki na konferencji\u00a0STOSUNKI POLSKO-CZESKIE: OD KONFLIKTU DO\u00a0WSP\u00d3\u0141PRACY (1918-1989)<\/h2>\n